بررسی تفاوت کابل برق با سیم برق ( راهنمای خرید+ بررسی مزایا ومعایب)

کابل برق به مجموعه ای واحد از چند رشته سیم گفته می شود، که به صورت منظم در کنار هم دیگر توسط یک غلاف قرار گرفته اند. این محصولات به دلیل اینکه کمترین خطر جالی را برای افراد به همراه داشته باشد. توسط مواد و لایه های محافظتی به دور هم پیچیده شده اند است.

کابل برق عمدتا به منظور انتقال نیروی برق مورد استفاده قرار می گیرد. این کابل ها به عنوان سیم کشی دائمی در داخل ساختمان نصب می شوند. که نصب آن به دو صورت امکان پذیر است. روش اول دفن در زمین می باشد یا به صورت سربار در معرض دید قرار می گیرد. یکی از مهم ترین کاربرد های کابل برق انتقال نیرو و توزیع انرژی الکتریکی به وسیله همین کابل ها می باشد. انواع گوناگونی از کابل ها در بازار به فروش می رسند اگر شما هم قصد خرید کابل و یا سیم هایی با کیفیت بالا را دارید با نمایندگی های فروش سیم و کابل راد افشان سحردر ارتباط باشید.

سیم برق چیست و از چه اجزایی ساخته می‌شود؟

سیم برق یکی از اصلی‌ترین اجزای انتقال انرژی الکتریکی در هر سیستم است. در تعریف فنی، سیم برق رسانایی است که معمولاً از مس یا آلومینیوم ساخته می‌شود و وظیفه‌ی آن انتقال جریان الکتریکی از منبع تغذیه به مصرف‌کننده است. سیم‌ها معمولاً دارای یک رشته رسانا یا در برخی موارد چند رشته نازک‌تر هستند که با لایه‌ای از عایق PVC، XLPE یا سیلیکونی پوشانده می‌شوند تا از تماس مستقیم جریان با محیط و جلوگیری از خطرات احتمالی اطمینان حاصل شود.

از دیدگاه طراحی، سیم‌ها به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند: سیم مفتولی (Solid) و سیم افشان (Stranded). سیم مفتولی دارای یک رشته‌ی واحد است که مقاومت مکانیکی بالاتری دارد و بیشتر در تابلوهای برق و اتصالات ثابت به‌کار می‌رود. در مقابل، سیم افشان از چندین رشته‌ی نازک تشکیل شده که انعطاف‌پذیری بیشتری دارد و مناسب مسیرهایی با خم‌شدگی یا ارتعاش است.

استانداردهای مربوط به سیم‌ها نظیر ISIRI 3084 در ایران یا IEC 60227 در سطح بین‌المللی، پارامترهایی چون سطح مقطع، نوع روکش، تحمل حرارتی و ولتاژ نامی را تعیین می‌کنند. کیفیت مواد عایق و خلوص رسانا نقش مستقیمی در مقاومت اهمی، افت ولتاژ و طول عمر سیم دارند. در واقع، انتخاب صحیح سیم برق با توجه به جریان بار، طول مسیر و شرایط محیطی، یکی از عوامل کلیدی در ایمنی و پایداری شبکه‌های توزیع انرژی محسوب می‌شود.

کابل برق چه تفاوتی با سیم دارد؟

کابل برق از نظر ساختاری و عملکردی تفاوت‌هایی اساسی با سیم دارد. در تعریف مهندسی، کابل مجموعه‌ای است از دو یا چند هادی الکتریکی که با یک یا چند لایه عایق و پوشش حفاظتی مکانیکی و حرارتی، در کنار هم قرار گرفته‌اند. مهم‌ترین تفاوت کابل با سیم، همین ویژگی چندرسانایی و پوشش‌های حفاظتی چندلایه است که باعث می‌شود کابل قابلیت انتقال توان در مسافت‌های طولانی‌تر و شرایط سخت‌تر (مثل زیر زمین یا محیط مرطوب) را داشته باشد.

کابل‌ها تحت استانداردهای بین‌المللی مانند IEC 60502 یا ISIRI 3569 تولید می‌شوند و هر لایه از ساختار آنها وظیفه مشخصی دارد. معمولاً از هادی‌های مسی یا آلومینیومی در مرکز، لایه‌های عایق از جنس XLPE یا PVC، و پوشش‌های محافظ مکانیکی مانند زره فولادی (Armour) یا غلاف نهایی از پلی‌اتیلن استفاده می‌شود.

از دیدگاه عملکردی، کابل‌ها می‌توانند برای سطوح ولتاژ مختلف طراحی شوند: کابل فشار ضعیف (LV) تا ۱ کیلوولت، فشار متوسط (MV) تا چند ده کیلوولت، و فشار قوی (HV) برای انتقال انرژی در شبکه‌های سراسری. برخلاف سیم، کابل‌ها معمولاً در محیط‌های خارجی یا زیرزمینی نصب می‌شوند و مقاومت بالایی در برابر رطوبت، ضربه، UV و خوردگی دارند.

در نتیجه، اگر سیم برای اتصالات داخلی یا کوتاه در سیستم‌های ساده مناسب است، کابل برای انتقال توان در مسیرهای طولانی و محیط‌های صنعتی ضروری است.

کاربردهای مختلف سیم و کابل در تأسیسات برقی

در طراحی سیستم‌های الکتریکی ساختمان، صنعت و شبکه‌های توزیع، انتخاب صحیح بین سیم و کابل اهمیت فراوانی دارد. سیم برق معمولاً در مسیرهای داخلی، مدارهای روشنایی، تابلوهای توزیع فرعی و دستگاه‌های الکتریکی کوچک استفاده می‌شود، جایی که نیاز به انعطاف یا تغییرات مکرر مسیر وجود دارد. در مقابل، کابل برق برای انتقال انرژی بین تجهیزات اصلی نظیر تابلوهای اصلی، پست‌های برق، موتورخانه‌ها و خطوط تغذیه صنعتی به کار می‌رود.

در محیط‌های صنعتی سنگین، کابل‌های زره‌دار برای مقاومت در برابر ضربه، جوندگان و مواد شیمیایی استفاده می‌شوند. در سیستم‌های مخابراتی و کنترل نیز از کابل‌های سیگنال و کابل‌های ابزار دقیق (Instrumentation Cables) بهره گرفته می‌شود که دارای شیلد برای کاهش نویز الکترومغناطیسی هستند.

در ساختمان‌های مسکونی، استاندارد نصب‌ها معمولاً طبق مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان انجام می‌شود؛ در این چارچوب، سیم‌های افشان برای داخل لوله‌های برق و کابل‌های تخت یا چند لایه برای مسیرهای اصلی بین جعبه تقسیم‌ها و تابلوها مورد استفاده قرار می‌گیرند.

موارد خاص مانند کابل نسوز، کابل ضدحریق یا کابل با روکش LSZH (کم‌دود و بدون هالوژن) نیز برای فضاهای حساس مثل بیمارستان‌ها یا مراکز داده طراحی می‌شوند.

انتخاب نادرست نوع سیم یا کابل، می‌تواند موجب افت ولتاژ، گرم‌شدن بیش از حد یا حتی خطر آتش‌سوزی شود؛ به همین دلیل، در طراحی تأسیسات برقی، محاسبه دقیق جریان مجاز، سطح مقطع، طول مسیر و شرایط دمایی محیط الزامی است.

راهنمای انتخاب بین سیم و کابل برای پروژه‌های برقی شما

انتخاب بین سیم یا کابل باید بر اساس پارامترهای فنی، محل نصب و نوع بار الکتریکی انجام شود. نخست باید جریان نامی مدار مشخص گردد؛ در صورتی که جریان پایین و مسیر کوتاه باشد (مانند روشنایی داخلی یا مدارهای کنترل)، استفاده از سیم افشان کفایت می‌کند. اما برای انتقال توان در مسیرهای طولانی، بارهای سنگین یا فضاهای بیرونی، کابل گزینه ایمن‌تر و بادوام‌تر است.

در محیط‌های مرطوب یا زیرزمینی، استفاده از کابل دارای غلاف ضدآب و زره مکانیکی توصیه می‌شود. همچنین در محیط‌هایی با نوسان حرارتی یا ارتعاش مکانیکی بالا، سیم افشان بهتر از مفتولی عمل می‌کند.

در پروژه‌های صنعتی باید به جریان مجاز، دمای کارکرد، مقاومت الکتریکی، نوع عایق و استاندارد حفاظتی IP توجه شود. طراحان معمولاً از جدول‌های استاندارد مانند IEC 60287 برای محاسبه ظرفیت حرارتی کابل استفاده می‌کنند تا از گرم شدن بیش از حد رسانا جلوگیری شود.

از دید اقتصادی، سیم هزینه اولیه کمتری دارد اما در کاربردهای سنگین، انتخاب کابل از نظر طول عمر، ایمنی و کاهش خطا به‌صرفه‌تر است. اجرای سیستم ارت مناسب و استفاده از اتصالات استاندارد، تکمیل‌کننده عملکرد سیم و کابل در هر شبکه است.

در نهایت، انتخاب درست میان سیم و کابل نه‌تنها موجب بهره‌وری انرژی بالاتر می‌شود، بلکه نقش مهمی در پایداری، ایمنی و کاهش تلفات الکتریکی در پروژه‌های مهندسی برق دارد.