فهرست مطالب
راهنمای انتخاب کابل برای آسانسور و سیستمهای حرکتی
کابل آسانسور شاید ظاهراً فقط چند رشته فلز تاب خورده به نظر بیاد، اما واقعیتش خیلی فراتر از اینه. هر بار که دکمهی طبقهای رو میزنیم و آسانسور نرم و بیصدا شروع به حرکت میکنه، در واقع این کابلها هستن که همهی وزن، تعادل و امنیت ما رو بر دوش میکشن.
پس انتخاب درستشون فقط یه تصمیم فنی نیست؛ یعنی انتخاب بین یه عملکرد روان و مطمئن یا دردسرهای بعدی مثل لرزش، صدای اضافی و حتی خطر.
توی پروژههای امروزی که سرعت و کیفیت ساخت اهمیت زیادی داره، جزئیاتی مثل تعداد رشتهها، نوع آلیاژ، یا حتی نحوهی نصب کابل میتونه تأثیر مستقیمی روی عمر مفید سیستم بذاره ما در این مقاله به نکات مهمی خواهیم پرداخت با ما همراه باشید.
بیش تر بخوانید>> سیم و کابل راد افشان سحر
شناخت بنیادین کابل آسانسور و نقش آن در سیستمهای حرکتی
کابل آسانسور که در صنعت با نامهایی چون Traction Cable، Suspension Rope یا در بعضی مدلها Flat Traveling Cable شناخته میشود. مسئول انتقال نیرو بین موتور گیربکس و کابین یا وزنهی تعادل است.
در ظاهر، این کابلها از چندین رشته فولاد ضدزنگ بافته شدهاند. اما هر رشته، با زاویه و پارامتر خاصی بههم پیچیده میشود تا در برابر خمش مکرر و کشش دائم دوام یابد.
انواع اصلی کابل آسانسور:
نوع کابل | کاربرد | ویژگی متمایز |
کابل فولادی کلاسیک | آسانسورهای کششی | استحکام بالا، نیازمند روغنکاری |
کابل ضدچرخش (Non-Rotation) | آسانسورهای پرسرعت | پایداری حرکتی بیشتر |
کابل تخت (Flat Travelling) | سیستمهای درب و کنترل | انعطاف زیاد و تحمل گردش مکرر |
کابل LSZH (Low Smoke Zero Halogen) | ساختمانهای عمومی | ایمنی آتش و کاهش دود سمی |
چرا انتخاب کابل مناسب آسانسور حیاتی است؟
یک کابل نه تنها نیرو را منتقل میکند بلکه رفتار حرکتی آسانسور را نیز شکل میدهد. تصور کنید آسانسور با اندکی تأخیر یا لرزش شروع به حرکت میکند. این نشان دهندهی عدم هماهنگی در قطر یا کشش کابل است.
مهندسان این مسئله را Micro-slip Vibration مینامند: لغزشهای بسیار ریز بین قرقره و کابل که بهتدریج عملکرد سیستم را مختل میکند.
ایمنی در اولویت است: سازمانهای بینالمللی مانند ISO 4344 و EN 12385 مقررات دقیقی برای ساختار، تست و طول عمر کابلها تعیین کردهاند. استفاده از سیمهای بدون استاندارد میتواند باعث سایش غیریکنواخت و کاهش ناگهانی مقاومت کششی شود.
بهره وری حرکتی: کابل نامناسب ممکن است باعث افزایش مصرف انرژی موتور و کاهش راندمان مکانیکی شود — مخصوصاً در آسانسورهای مجهز به سیستم بازیافت انرژی Regenerative Drive.
عمر مفید تجهیزات: استفاده از کابلهای با پوستهی مقاوم در برابر خوردگی Coated Wire Rope عمر پولیها، درامها و مسیر حرکتی را تا ۳۰٪ افزایش میدهد.
نکات طلایی در انتخاب کابل مناسب برای آسانسور
وقتی به خرید کابل آسانسور فکر میکنید، نباید فقط به قطر یا قیمت توجه کنید. در واقع، پنج عامل کلیدی باید هم زمان بررسی شوند:
قطر کابل
قطر کابل باید دقیقاً با شیار پولی محرک مطابقت داشته باشد. کوچک تر یا بزرگ تر بودن قطر، باعث لغزش و سایش سطح قرقره میشود.
مقاومت کششی
ظرفیت تحمل بار کابل باید حداقل ۱۰ برابر وزن کل کابین و مسافران در سریعترین حالت ممکن باشد. این ضریب ایمنی استاندارد در طراحی است.
ساختار داخلی
کابلها معمولاً بهصورت ۸×۱۹، ۸×۲۵ یا ۶×۳۶ ساخته میشوند. عدد اول نشاندهندهی تعداد رشتهها، و عدد دوم نشاندهندهی تعداد مفتولها در هر رشته است.
هرچه تعداد مفتولها بیشتر باشد، کابل نرمتر و منعطفتر است ولی سریعتر مستهلک میشود. بنابراین، انتخاب باید با توازن بین نرمی و دوام انجام شود.
جنس و روکش
برای محیطهای مرطوب یا خورنده مانند سواحل، استفاده از کابلهای Galvanized Steel توصیه میشود. اما برای ساختمانهای داخلی، Bright Steel گزینهای اقتصادی و قابلاعتماد است.
طول و کشش نصب
نصب کابل، فقط بریدن و بستن آن نیست. باید کشش اولیه بهصورت زوجی تنظیم شود تا بار بهصورت متقارن تقسیم شود.
در آسانسورهای پرسرعت، تنظیم نادرست کشش میتواند باعث اختلاف میلیمتری سطح توقف کابین شود. که خودش یکی از شایعترین شکایات کاربران است.
اشتباهات رایج در انتخاب و نگهداری کابل آسانسور
باور نادرستی وجود دارد که اگر کابل بعد از چند سال هنوز ظاهراً سالم است، نیازی به تعویض ندارد. اما مهندسان نگهداری میدانند که سایش داخل کابل، یعنی آنجا که با چشم دیده نمیشود، خطرناکتر از پارگی سطحی است همچنین ما در الکتریکی زندی همواره در تلاش هستیم تا بهترین خدمات را به شما عزیزان ارائه دهیم.
۵ اشتباه متداول عبارتند از:
- روغن کاری بیش از حد: افزایش اصطکاک داخلی بهجای کاهش آن، چون گردوغبار روی روغن انباشته میشود.
- عدم بررسی قطر با کولیس دقیق: بسیاری از کابلها پیش از پارگی، قطرشان ۵٪ کاهش مییابد.
- نصب کابلهای با طول متفاوت: موجب توزیع نابرابر نیرو روی قرقره میشود.
- بیتوجهی به صدای نویز مکانیکی: هر صدای غیرعادی هنگام حرکت میتواند نشانهی شکستگی داخلی باشد.
- عدم تعویض در زمان استاندارد: عمر توصیهشدهی کابل بین ۵ تا ۱۰ سال است بسته به شدت کار آسانسور.
سوالات متداول در مورد کابل آسانسور
۱. هر چند سال یک بار باید کابل آسانسور تعویض شود؟
بسته به نوع ساختمان و ترافیک حرکتی، بین ۵ تا ۱۰ سال، اما بررسی سالانه توسط تکنسین الزامیست.
۲. آیا همهی کابلها نیاز به روغنکاری دارند؟
کابلهای بدون روکش فایبری خیر، اما کابلهای فولادی براق باید با روغن مخصوص آسانسور روانکاری شوند.
۳. آیا میتوان از کابل جرثقیل برای آسانسور استفاده کرد؟
هرگز. ساختار داخلی و زاویه تاب کابل جرثقیل متفاوت است و باعث لرزش در کابین میشود.
۴. کابل LSZH دقیقاً چه فایدهای دارد؟
در هنگام آتشسوزی، از انتشار دود غلیظ و بخارات کلر جلوگیری میکند، بنابراین ایمنی مسیر فرار حفظ میشود.