فهرست مطالب
برای سیم کشی خونه دقیقاً چه سیم و کابلی باید بخرم؟ (راهنمای انتخاب از پریز تا کنتور)
سیم ها از نظر ساختار داخلی به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
۱. سیم مفتولی (سیم خشک):
دارای یک رشته ی سفت است. مقاومت مکانیکی بالا دارد و در مسیرهای ثابت و زیرگچی استفاده میشود.
- مناسب: تابلو برق داخلی، مسیر بین فیوز و کلیدها.
- مزیت: اتصال محکم تر در پیچ های ترمینال.
۲. سیم افشان (سیم نرم):
دارای چندین رشته نازک در هم تابیده است. انعطاف پذیری عالی دارد و برای مسیرهای پیچدار یا پریزها مناسبتر است.
- مناسب: پریزها، چراغها، کولر و دستگاههای خانگی.
- مزیت: نصب آسان، تغییر زاویه بدون پارگی.
در نظر داشته باشید در سیم کشی خانگی معمولاً ترکیبی از هر دو استفاده میشود: افشان برای داخل فضاها، مفتولی برای مسیر ساختمانی ثابت تا فیوز.
بیش تر بخوانید>> سیم و کابل راد افشان سحر
روکش یا عایق لباس ایمنی سیم ها
شاید ظاهر سیم آخرین چیزی باشد که به آن توجه کنی، اما جنس روکش اهمیت زیادی دارد.
- PVC پلی وینیل کلرید: متداول ترین نوع عایق است. مقاوم در برابر رطوبت و حرارت متوسط.
- XLPE پلی اتیلن مشبک: برای دماهای بالاتر و مسیرهای صنعتی یا داخل سقف.
- NYM یا NYY: استاندارد اروپایی برای کابلهای با روکش دو یا سهلایه (مخصوص فضای باز و زیر زمین).
اگر مسیر کابل از فضای مرطوب مثل حمام، حیاط یا پارکینگ عبور میکند، حتماً از روکش دوبل یا XLPE استفاده کن.
نکات ایمنی حیاتی در انتخاب سیم و کابل
هیچ چیز مثل ایمنی در برق کاری مهم نیست. چند خطای کوچک باعث حوادث سنگین میشوند. پس حتماً این اصول را رعایت کن:
- خرید از برند معتبر: سیم و کابل تقلبی زیادند! کابلهای بی کیفیت با هادی غیرمس حاصل مصرف کمتر ولی خطر بیشترند.
- توجه به علامت استاندارد ملی ایران ISIRI همیشه روی روکش کابل درج شده است.
- داشتن سیم ارت در تمام پریزها: ارت یعنی حفاظت در برابر شوک الکتریکی؛ مخصوصاً در آشپزخانه و حمام.
- استفاده از فیوز مناسب: فیوز باید متناسب با توان و سطح مقطع سیم انتخاب شود.
- دوری از نصب بدون لوله خرطومی: سیم مستقیم داخل گچ عمر کوتاه تری دارد و در تعمیرات بعدی دردسر میشود.
اشتبا هات رایج در سیم کشی خانهها
بیایید صادق باشیم، رایج ترین اشتباهات حتی در پروژه های حرفهای هم تکرار میشوند:
- استفاده از سیم نازک برای وسایل سنگین مثل کولر و اجاق.
- قرار دادن چند پریز روی یک خط تغذیه Overload
- اتصال سیمهای افشان به پریز بدون سرسیم مخصوص (باعث جرقه میشود).
- مخلوط کردن سیم مسی و آلومینیومی در مسیر واحد.
- بیتوجهی به رنگها و تخلیط فاز-نول.
نتیجه؟ فیوزها دائماً قطع می شوند، پریزها گرم میشوند و چراغها سوسو می زنند.
راهنمای گام به گام انتخاب سیم برای خانه جدید
اگر در آستانه ساخت یا بازسازی خانه هستی، این مسیر انتخاب را بهترتیب دنبال کن:
- نقشه برق را مشخص کن: بدان چند پریز و چند مدار روشنایی داری.
- توان کل مصرف را حساب کن: مجموع وات دستگاهها را جمع بزن تا جریان لازم (آمپر) مشخص شود.
- بر اساس جریان، سطح مقطع سیم را انتخاب کن: جدول استاندارد جریان-سطح مقطع را برقکار میداند.
- نوع افشان یا مفتولی را بر اساس مسیر انتخاب کن: مسیرهای ثابت = مفتولی / مسیرهای پویا = افشان.
- جنس و برند معتبر تهیه کن: همیشه از مراکز تخصصی خرید کن، نه از مغازههای متفرقه.
- مسیرهای مجزا برای وسایل سنگین ایجاد کن: کولر، ماشین لباسشویی، فن و پکیج باید فیوز جدا داشته باشند.
مقایسه تخصصی انواع سیمها و کاربردشان
نوع سیم | جنس | سطح مقطع | کاربرد | استاندارد موردنیاز | توضیح |
سیم افشان | مسی | ۱.۵ تا ۶ mm² | روشنایی و پریزها | ISIRI 3084 | نرم، مناسب نصب آسان |
سیم مفتولی | مسی | ۲.۵ تا ۱۰ mm² | مسیر فیوز تا کنتور | ISIRI 607 | سفت، مقاوم در برابر حرارت |
کابل دو رشتهای NYM | مسی | ۴–۱۰ mm² | مسیر فضای بیرونی | ISIRI 1926 | روکش دولایه ضد رطوبت |
سیم ارت | مسی یا روکش سبز | ۴–۶ mm² | حفاظت جان | ISIRI 1172 | اتصال به میله ارت یا چاه |
کابل آلومینیومی | آلومینیوم | ۱۶–۳۵ mm² | مسیرهای صنعتی خاص | IEC Standard | نیاز به ترمینال مخصوص |
چطور سیم مناسب را از مغازه تشخیص دهی؟
مغازهها پر هستند از برندهای داخلی و خارجی با ظاهر مشابه؛ اما این سه نشانه را هیچ وقت فراموش نکن:
- روکش براق، بدون لک یا برجستگی: نشانه تولید با تزریق یکنواخت
- چاپ استاندارد روی کابل: باید شامل عبارت ISIRI یا IEC باشد.
- انعطاف در خم شدن: سیم افشان باید بدون شکستگی به زاویه ۹۰ درجه خم شود.
برندهای معتبر ایرانی مثل سیمکو، البرز، پارس، توس فیوز و افشان نور کیفیت قابلاعتماد دارند.
سیم و کابل خانه فقط ابزار فنی نیستند، بلکه ضامن امنیت خانوادهاند. هر پریز، هر چراغ، هر دستگاه کوچک مثل نبضی در جریان است که با سیم مناسب یا نا مناسب قابل کنترل است.
پس دفعه بعد که به مغازه سیم فروشی می روی، به یاد بیاور اینجا فقط کارت خرید کالا نیست. خرید خیال آسوده از آتش، برقگرفتگی و هزینههای دوباره است ما در الکتریکی زندی همواره در تلاش هستیم تا بهترین خدمات را به شما عزیزان ارائه دهیم.
وقت آن رسیده که از خود بپرسید؛ آیا سیم کشی فعلی خانه ات واقعاً امن است، یا زمانش رسیده کمی با دقت بیشتر سیمهایت را انتخاب کنی؟
پرسش های پرتکرار
۱. آیا میتوان از سیم آلومینیومی در خانه استفاده کرد؟
برای مسیرهای کوتاه نه، اما برای تغذیه اصلی بین کنتور و تابلو در ساختمانهای چندطبقه با قطر بالا بله، البته با ترمینال مخصوص.
۲. چرا سیمهای رنگی مختلف در برق کاری وجود دارند؟
برای تفکیک فاز، نول و ارت. معمولاً فاز قرمز، نول آبی و ارت سبز/زرد است. اشتباه در رنگ گذاری منجر به خطر برق گرفتگی میشود.
۳. آیا سیم نازک تر برای صرفه جویی مناسب است؟
خیر، در ظاهر ارزان تر است ولی با گذشت زمان اثر حرارتی و افت ولتاژ باعث افزایش مصرف و خرابی وسایل میشود.
۴. بهتر است کابلهای خارجی بخریم یا ایرانی؟
در حال حاضر برندهای داخلی با استاندارد کامل ISIRI کیفیت قابل رقابت دارند. برای پروژههای خانگی، کابل ایرانی درجه یک کاملاً کافی است.
۵. آیا برق سه فاز در خانه نیاز به سیم ویژه دارد؟
در برق سه فاز، کابل سه رشته (فازها) بهعلاوه نول و ارت الزامی است. سطح مقطع باید مطابق توان مصرف تعیین شود.